شهید مطهری افشاگر توطئه تاویل "ظاهر" دیانت به "بطن" الحاد و مادیت بضمیمه نقدی از استاد شهید بر "اسلام شناسی" دکتر شریعتی صفحه 136

غرب، به وی تزریق کند. و برای اجرای چنین نقشه ای، طبیعتاً استعمار به قشری نیازمند بود که در برابرعلمایدین _ که پاسدار و حافظ اصالتهای فرهنگ سنتی بومی (فرهنگ اسلام شیعی) بودند _ قد علم کند و مجری سیاست شیطانی اسلام زدایی باشد. و اینجاست که برای اولین بار در تاریخ اسلامی کشورمان، به گروهی برمیخوریم با نام «مُنَوَّر العقلان» یا «منور الفکران» و به تعبیر امروزیش «روشنفکران» که عمدتاً مخلوق و مصنوع فراموشخانه اند و همچنانکه پیش از این در ترسیم منظومه کلی واژه ها و مصطلاحات فرهنگ اومانیستی غرب پس از رونسانس، عنوان کردیم، اساساً روشنفکری، مطابق نسخه اصلیش در غرب، دارای جوهر «ضد دینی» و «منهای روحانیت» است.

آری، ایادی استعمار که در رابطه پنهان و آشکار با «فراموشخانه» عمل می کردند، مجریان سیاست کلی «اسلام زدایی در جهت غربزدگی و غرب آقایی» بودند. اما، مسیر حوادث، خیلی زود نشان داد که «مبارزه» با مذهب و مرجعیت مذهبی، چندان ساده و آسان نبوده و خصوصاً در افتادن مستقیم و آشکار با مذهب و روحانیت، نه تنها نتیجه مطلوب را بدست نمی دهد که واکنش سریع و حاد ملت را نیز در پی دارد.

فی المثل، مشاهده می کنیم که فراموشخانه، چندی پس از تأسیس، با اقدام دسته جمعی و موفق علما _ و در رأسشان مرحوم حاج ملا علی کنی _ تعطیل شده و درش تخته می شود و عناصر دست اندر کار آن نیز تبعید و پراکنده می گردند.

همچنین، با قیام عمومی ملت علیه قرارداد استعماری امتیازات رویتر (که دلال و واسطه انعقاد آن، همان قشر روشنفکر فراموشخانه ای _ و رهبر قیام علیه آن نیز، ایضاً مرحوم حاج ملا علی کنی بود)، باز استعمار و ایادیش، طعم تلخ شکست و ناکامی را در کام خویش احساس می کنند. و از همه مهمتر و تعیین کننده تر، نهضت تحریم تنباکو بود که ... کار را یکسره کرد و کاملاً نشان داد که مذهب و روحانیت در این کشور، شکست ناپذیربوده و در افتادن صریح و آشکار با آن دو، بهیچ وجه مقرون به صرفه و موفقیت آمیز نیست. سیل بنیان کنی است که هر مانع مخالف را لگدکوب امواج سهمگین خویش خواهد ساخت!

این تجربیات پی در پی، استعمار را در مبارزه با مذهب و روحانیت به اندیشه بیشتری واداشت و همینجا بود که به لزوم سرمایه گذاری بیشتری روی شیوه مبارزه